โดนแมวกัดนิดเดียว

คนโดนแมวกัดนิดเดียว อันตรายมากมายหรือแค่ชิล ๆ

กาโตโระเชื่อว่าเจ้าของแมวทุกท่านต้องเคยเจอเหตุการณ์แมวกัดหรือแมวข่วน อย่างน้อย 1 ครั้งในชีวิตหรือบางคนอาจจะโดนงับทุกครั้งที่เล่นกับเจ้าเหมียวก็เป็นได้ ขึ้นชื่อว่าแมว แน่นอนว่าบางครั้งพวกเขาก็รู้สึกอยากงับมือเจ้าของขึ้นมาตามสัญชาตญาณนักล่า เชื่อหรือไม่ว่า “โดนแมวกัดนิดเดียว” อันตรายกว่าที่คิด อย่าเพิ่งชะล่าใจว่าไม่เป็นหรอกแค่นี้เอง ไปดูกันว่าน้ำลายเจ้าเหมียวทำอะไรเราได้บ้าง

คนโดนแมวกัดนิดเดียว อันตรายมั้ย?

น้ำลายของแมวเต็มไปด้วยแบคทีเรียจำนวนนับพันล้าน ซึ่งถ้าหากเรามีบาดแผล ไม่ว่าจะเกิดจากแมวกัด แมวข่วนหรือแมวเผลอเลียแผล บอกเลยว่าอันตรายมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนที่ร่างกายไม่แข็งแรง เช่น เด็ก คนสูงอายุและคนที่มีโรคประจำตัว แผลอาจติดเชื้อได้ง่าย ๆ เช่น Pasteurella multocida, Clostridium tetani และ Bartonella henselae ที่อาจทำให้การติดเชื้อรุนแรงจนเสียชีวิตได้จากรอยแผลเล็กจิ๋วเท่านั้น1,8

ผลสำรวจจาก WHO (World Health Organization) พบว่าแต่ละปีทั่วโลกมีคนโดนแมวกัดเป็นจำนวนมากโดยเฉพาะหญิงสาวทาสแมวมีความเสี่ยงสูงที่สุดที่จะถูกแมวกัด ลองมองภาพคร่าว ๆ ยกตัวอย่างชาวอิตาเลียน 100,000 คนจะมีคนโดนแมวกัดถึง 18 คนเลยทีเดียว2  

ความอันตรายของแผลโดนแมวกัดนิดเดียวคือ ความชะล่าใจ เนื่องจากบางครั้งการเล่นกับแมวอาจสร้างบาดแผลโดยไม่รู้ตัว แผลขนาดเล็กจิ๋วจนคิดว่าไม่น่าจะเป็นอะไรหรือแมวเหมียวที่เลี้ยงมากับมือต้องสะอาดและปลอดภัยอย่างแน่นอน นี่คือความเข้าใจผิดที่อาจทำให้เราละเลยการป้องกันตัวเองจากอันตรายที่มาจากเชื้อโรคในน้ำลายแมว

โดนแมวกัดนิดเดียวอย่าเพิ่งนิ่งนอนใจ

โรคร้ายแรงที่มีจุดเริ่มต้นจากโดนแมวกัดนิดเดียว

โรคพิษสุนัขบ้า (Rabies) หรือโรคกลัวน้ำหรือโรคหมาบ้า เกิดจากเชื้อไวรัสที่โจมตีระบบประสาท สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเกือบทุกชนิดรวมทั้งมนุษย์ ติดเชื้อจากน้ำลายของสัตว์ป่วยโดยการกัดหรือข่วน ความน่ากลัวของโรคพิษสุนัขบ้าคือ มนุษย์สามารถติดเชื้อได้แม้ว่าแผลจะเล็กนิดเดียว ระยะฟักตัวของเชื้ออาจยาวนานเป็นปีหลังโดนกัด โอกาสตาย 100% แม้ว่าจะมีผู้รอดชีวิตแต่ก็มีน้อยมากเมื่อเทียบกับคนตายราว 59,000 คนต่อปีทั่วโลก5

อาการ: ชาบริเวณที่ถูกกัดหรือข่วน ซึมหรือก้าวร้าว ไวต่อสิ่งกระตุ้นรอบตัว (แสงสว่าง ลมและเสียงดัง) กลืนลำบาก อัมพาตและเสียชีวิต 

อ่าน วัคซีนแมว เพราะการป้องกันดีกว่าการรักษาเสมอ แมวทุกตัวควรได้รับวัคซีนตามโปรแกรม

โรคบาดทะยัก (Tetanus) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Clostridium tetani ซึ่งมักเกิดขึ้นกับแผลขนาดเล็ก ลึกและไม่สะอาด ระยะฟักตัวของเชื้อก่อนแสดงอาการ 3-21 วัน โรคนี้มีวัคซีนป้องกันซึ่งหลังจากฉีดแล้วจะมีภูมิคุ้มกันนานถึง 10 ปี โดยปกติคนไทยได้รับวัคซีนบาดทะยักทุกคน แต่ในกรณีเป็นแผลที่มีโอกาสติดเชื้ออาจจำเป็นต้องฉีดวัคซีนอีกครั้ง บาดทะยักรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะ

อาการ: มีไข้ หัวใจเต้นเร็ว กล้ามเนื้อเกร็งโดยเฉพาะกราม ท้อง หน้าอก หลังและคอ6

โรคแมวข่วน (Cat-scratch disease) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Bartonella henselae ซึ่งไม่ใช่แค่การข่วนเท่านั้น แต่การเลียหรือโดนแมวกัดนิดเดียวก็ติดเชื้อได้ แมว 40% มีเชื้อแบคทีเรียนี้อยู่ในน้ำลายหรือติดอยู่ที่เล็บ โดยแมวได้รับเชื้อผ่านทางหมัดกัด แมวติดเชื้อนี้ได้เช่นกันแต่ส่วนใหญ่ไม่มีอาการผิดปกติ4 

อย่าเพิ่งตกใจ!!! ไม่ใช่ทุกคนที่โดนแมวเลีย ข่วนหรือกัดจะติดเชื้อนี้ เพราะการทำความสะอาดแผลเป็นอย่างดีสามารถลดโอกาสติดเชื้อได้ แต่คนที่ร่างกายอ่อนแอหรือเด็ก ๆ อายุต่ำกว่า 5 ปีมีโอกาสป่วยมากกว่าคนสุขภาพดี ระยะฟักตัวของเชื้อประมาณ 2 สัปดาห์และสามารถรักษาการติดเชื้อได้โดยใช้ยาปฏิชีวนะ4

อาการ: มีไข้ ปวดศีรษะ อ่อนแรง ต่อมน้ำเหลืองบวมเป็นหนอง (โดยเฉพาะที่ใกล้บริเวณที่ถูกกัดหรือข่วน)

รู้หรือไม่ การป้องกันโรคแมวข่วนที่ดีอีกวิธีหนึ่งคือ ลดโอกาสที่แมวจะสัมผัสเชื้อจากหมัด โดยการกำจัดหมัดให้หมดไปจากตัวแมว และการตัดเล็บแมวก็ลดโอกาสโดนข่วนเป็นแผลจากเล็บคม ๆ ของน้องเหมียว

แผลโดนแมวกัดนิดเดียว
แผลโดนแมวข่วนตื้น ๆ ก็อาจติดเชื้อแบคทีเรียได้
แผลโดนแมวกัดนิดเดียวแบบเป็นรู
แผลโดนแมวกัดแบบเป็นรู ขอบแผลบวมแดงแสดงถึงการอักเสบติดเชื้อ

ขั้นตอนดูแลตัวเองภายหลังโดนแมวกัดนิดเดียวแบบ step by step

รู้จักแผลแมวกัดแบบต่าง ๆ กันก่อน ซึ่งมีความรุนแรงแตกต่างกันไปตามความโหดของเจ้าเหมียว อาการแบบไหนที่ควรรีบไปหาหมอให้เร็วที่สุด 

  • แผลโดนแมวกัดที่ฉีกขาดและเลือดไหลไม่หยุด
  • แผลโดนแมวกัดบวมแดง โดยเฉพาะรูเขี้ยวเล็ก ๆ อาจติดเชื้อแบคทีเรียจนอักเสบและเป็นหนองได้
  • แผลโดนแมวกัดนิดเดียวหรือแมวข่วน แต่เจ้าเหมียวที่ทำร้ายเราเป็นแมวจรหรือแมวของคนอื่น ซึ่งไม่ทราบประวัติวัคซีน โดยเฉพาะวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า
  • แผลโดนแมวกัดนิดเดียวที่ไม่ได้รับการรักษาตั้งแต่แรก หากแผลเริ่มมีอาการบวมแดง เจ็บปวดมากหรือบางกรณีรอบแผลไม่มีความรู้สึก (loss of sensation) มีหนองไหลออกมาจากแผล ต่อมน้ำเหลืองบวม มีไข้ อ่อนแรง เหล่านี้คือสัญญาณของการแผลติดเชื้อแบคทีเรียที่อาจรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้1

เมื่อเกิดเหตุการณ์โดนแมวกัดนิดเดียว อย่าเพิ่งคิดว่าแผลนิดเดียวจริง ๆ นะ ไม่น่าจะเป็นอะไรมากมาย ทุกครั้งที่โดนแมวกัดหรือข่วน ไม่ว่าจะไม่มีแผล แผลเล็กจิ๋ว ไปจนถึงแผลเขี้ยวลึกหรือแผลฉีกขาดที่เลือดไหลเยอะ ๆ ต้องรีบปฏิบัติตามคำแนะนำ3 ดังนี้

  1. ล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่ หลาย ๆ รอบ จนแน่ใจว่าผิวหนังบริเวณที่โดนกัดหรือข่วนสะอาด
  2. สำรวจบาดแผลว่ารุนแรงแค่ไหน
    • ไม่มีบาดแผลหรือมีรอยขีดข่วนเล็ก ๆ ที่ไม่มีเลือดออก ไม่เจ็บ
    • แผลเล็ก ๆ หรือรอยข่วนที่ไม่ลึก อาจมีเลือดออกซิบ ๆ
    • แผลเขี้ยวลึก รูเล็ก บริเวณรอยเขี้ยวมักปวดและบวมด้วย
    • แผลฉีกขาดเลือดไหลเยอะ
  3. หากบาดแผลไม่รุนแรงมากเป็นเพียงรอยขีดข่วนหรือแผลไม่ลึก สามารถทำแผลเองที่บ้านได้ โดยใช้ยาทาแผล เช่น เบตาดีนหรือครีมทาแผลที่มีส่วนผสมของยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ปิดแผลด้วยพลาสเตอร์หรือผ้าปิดแผลที่สะอาด แผลแบบนี้ควรทำแผลทุกวันจนกว่าจะหายสนิท
    • ไม่แนะนำให้ใช้แอลกอฮอล์หรือไฮโดรเจน เปอร์ออกไซด์ ล้างแผลหรือทาแผลสด เพราะรุนแรงเกินไปจนทำลายเนื้อเยื่อรอบ ๆ แผล ทำให้แผลหายช้า
  4. แผลเขี้ยวลึก รูเล็ก ปวดนิด ๆ แต่อันตรายกว่าที่คิด เพราะแผลแบบนี้อาจกักเก็บเชื้อแบคทีเรียจากน้ำลายแมวไว้ข้างในจนกลายเป็นหนองในที่สุด แม้ว่าจะล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่แล้วก็ตาม แนะนำให้ไปหาหมอโดยเร็วที่สุด
  5. แผลฉีกขาดเลือดไหลเยอะ หลังล้างแผลให้สะอาด ใช้ผ้าก๊อซสะอาดกดแผลเพื่อห้ามเลือดและรีบไปหาหมอทันที
  6. แผลตามข้อ 4 และ 5 ไม่ใช่ทำแผลเพียงอย่างเดียวแล้วจบ อาจต้องได้รับวัคซีนเพื่อป้องกันพิษสุนัขบ้าและบาดทะยัก รวมทั้งยาปฏิชีวนะด้วย (คุณหมอจะถามประวัติวัคซีนทั้งคนและแมว เพื่อวางแผนการรักษาต่อไปค่ะ)

  • โดนแมวกัดต้องฉีดยาภายในกี่ชั่วโมง?
  • คำตอบคือ ไปหาคุณหมอให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ หากแผลโดนกัดเลือดไหลเยอะ จำเป็นต้องได้รับการรักษาภายใน 24 ชั่วโมงนับตั้งแต่ถูกแมวกัด
  • โดนแมวกัดแต่เคยฉีดยามาแล้วยังจำเป็นต้องไปหาคุณหมอเพื่อฉีดยาซ้ำหรือไม่?
  • กรณีที่โดนกัดเป็นแผลลึก แผลเลือดไหล แมวที่กัดเป็นแมวจรหรือไม่แน่ใจเรื่องวัคซีนแมว แนะนำให้ไปหาคุณหมอเพื่อประเมินความเสี่ยงทั้งพิษสุนัขบ้า บาดทะยักและแผลที่มีโอกาสติดเชื้อแบคทีเรีย
  • ล้างแผลโดนแมวกัดนิดเดียวด้วยน้ำสะอาดและสบู่
    ล้างแผลโดนแมวกัดนิดเดียวด้วยน้ำสะอาดและสบู่หลาย ๆ ครั้ง

    แมวกัด มีโอกาสติดเชื้อพิษสุนัขบ้ามากน้อยแค่ไหน

    ประเมินความเสี่ยงโรคพิษสุนัขบ้าโดยแบ่งแมวออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้

    1. แมวของเรา แมวเพื่อนบ้านหรือแมวจร – ข้อมูลนี้สำคัญในเรื่องข้อมูลการฉีดวัคซีนแมว โดยเฉพาะวัคซีนพิษสุนัขบ้า แมวที่เลี้ยงในบ้านมีโอกาสติดเชื้อพิษสุนัขบ้าน้อยกว่าแมวจรมาก สำหรับแมวที่ฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าสม่ำเสมอทุกปี มีโอกาสน้อยมากที่จะติดเชื้อพิษสุนัขบ้า แต่อย่างไรก็ตามแผลโดนแมวกัดนิดเดียวก็มีความเสี่ยงติดเชื้อแบคทีเรียอื่น ๆ ตามมาได้เช่นกัน
    2. แมวที่ฉีดวัคซีนครบแล้วแต่ไปเที่ยวนอกบ้าน มีโอกาสโดนสุนัขหรือแมวกัด แม้กระทั่งการออกล่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเล็ก ๆ เช่น ค้างคาว หนูหรือกระรอก ก็มีความเสี่ยงติดเชื้อพิษสุนัขบ้ามากกว่าแมวเลี้ยงในบ้าน อย่าลืมแจ้งความเสี่ยงนี้ให้คุณหมอทราบและกักตัวแมวเพื่อดูอาการผิดปกติ 10-15 วัน7
    3. แมวจร ไปหาคุณหมอเร็วที่สุด เพื่อฉีดวัคซีน เนื่องจากไม่ทราบประวัติใดใดของแมวเลย แมวอาจป่วยหรือไม่ก็ได้ ถ้าสามารถจับแมวได้ควรกักตัวแมวเพื่อดูอาการผิดปกติเช่นกัน ถ้าหากแมวตายในช่วงระยะเวลาเฝ้าระวังควรส่งศพแมวให้สำนักงานปศุสัตว์ใกล้บ้านเพื่อตรวจหาเชื้อพิษสุนัขบ้า

    โดนแมวกัดแล้วอย่าลืมจับตาดูแมวเหมียวที่กัดเรา ตามขั้นตอนดังนี้

    1. พิจารณาความเสี่ยงติดเชื้อพิษสุนัขบ้าตามประเภทของแมว ถ้าหากแมวที่กัดหรือข่วนเป็นแมวของเราเองและฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้าเรียบร้อย ไม่ต้องกังวลว่าแมวจะติดเชื้อพิษสุนัขบ้า
    2. แมวจรและแมวเที่ยวนอกบ้าน มีโอกาสติดเชื้อพิษสุนัขบ้าจากการต่อสู้หรือล่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมตัวเล็ก ๆ กรณีนี้จำเป็นมากที่จะต้องกักบริเวณแมว 10-15 วัน แนะนำให้ขังกรงที่มีความแน่นหนาและปลอดภัยต่อคนดูแลแมว ถ้าไม่สามารถกักบริเวณแมวที่บ้าน การฝากแมวไว้กับสัตวแพทย์ก็เป็นทางเลือกที่ดีเช่นกัน
    3. แมวจรที่ไม่สามารถกักบริเวณได้ กรณีนี้ดูอาการแมวยากหน่อย คงทำได้เพียงสังเกตอาการแมวเท่าที่ทำได้ หากพบว่าแมวมีชีวิตอยู่หลังจากกัดคนแล้ว 10-15 วัน ก็แสดงว่าแมวไม่ติดเชื้อพิษสุนัขบ้า (ตามทฤษฎีแมวที่แสดงอาการโรคพิษสุนัขบ้าจะตายภายใน 7 วัน) แต่คนที่โดนแมวจรกัดหรือข่วน ไม่ต้องรอดูอาการแมว ควรไปหาคุณหมอเพื่อฉีดวัคซีนป้องกันทันที
    4. แมวที่กัดมีอาการผิดปกติ น่าสงสัยว่าอาจติดเชื้อพิษสุนัขบ้า เช่น เกรี้ยวกราดดุร้าย (แมวบางตัวกลับมีอาการซึมมากและพฤติกรรมเปลี่ยนไปจากเดิมในทางตรงกันข้าม) หลบซ่อนตัว ตื่นตกใจง่าย กลืนลำบากทั้งอาหารและน้ำ น้ำลายไหลมาก ทรงตัวลำบาก ชักเกร็ง อัมพาตและเสียชีวิตภายหลังแสดงอาการป่วยประมาณ 7 วัน ควรแจ้งให้สำนักงานปศุสัตว์ในเขตพื้นที่ทราบ เพื่อตรวจสอบและป้องกันโรคระบาดต่อไป
    โดนแมวกัดนิดเดียวก็ต้องขังเจ้าเหมียวไว้ดูอาการ
    กักบริเวณแมว 10-15 วันเพื่อสังเกตอาการป่วย

    บทสรุป

    โดนแมวกัดนิดเดียวอย่าวางใจ เพราะนอกจากไวรัสที่ติดแล้วตายแน่นอนอย่างโรคพิษสุนัขบ้าหรือแบคทีเรียทั้งโรคบาดทะยักและแผลติดเชื้อ อาจมีอาการรุนแรงถึงขั้นติดเชื้อในกระแสเลือดได้หากปล่อยไว้ไม่ได้รับการรักษา กาโตโระแนะนำเพียงการดูแลตัวเองเบื้องต้นจากแผลโดนแมวกัดนิดเดียว หากไม่แน่ใจว่าควรทำอย่างไรกับแผลและควรฉีดวัคซีนหรือไม่ฉีดดี แนะนำให้รีบไปพบคุณหมอเพื่อวางแผนการรักษาให้ปลอดภัยมากที่สุด


    อ้างอิง

    1. https://www.healthline.com/health/cat-bite
    2. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/animal-bites
    3. https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-animal-bites/basics/ART-20056591?p=1
    4. https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/cat-scratch-fever
    5. https://www.healthline.com/health/rabies
    6. https://www.healthline.com/health/tetanus
    7. http://healthydee.moph.go.th/view_article.php?id=505
    8. https://www.healthline.com/health/animal-bite-infections#risk-factors
    1 Shares

    ไม่พลาดทุกเรื่องราวเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง

    กด Subscribe เพื่อรับข้อมูลข่าวสาร สาระดี ๆ และโปรโมชั่นสินค้าเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยงจากเว็บไซต์กาโตโระทางอีเมลได้แล้ววันนี้!

    บทความที่คุณอาจสนใจ

    เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

    ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

    คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

    ยอมรับทั้งหมด
    จัดการความเป็นส่วนตัว
    • คุกกี้ที่จำเป็น
      เปิดใช้งานตลอด

      ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

    • คุกกี้เพื่อการวิเคราะห์

      คุกกี้ประเภทนี้จะทำการเก็บข้อมูลการใช้งานเว็บไซต์ของคุณ เพื่อเป็นประโยชน์ในการวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ หากท่านไม่ยินยอมให้เราใช้คุกกี้นี้ เราจะไม่สามารถวัดผล ปรับปรุง และพัฒนาเว็บไซต์ได้

    • คุกกี้เพื่อปรับเนื้อหาให้เข้ากับกลุ่มเป้าหมาย

      คุกกี้ประเภทนี้จะเก็บข้อมูลต่าง ๆ รวมทั้งข้อมูลวส่วนบบุคลเกี่ยวกับตัวคุณเพื่อเราสามารถนำมาวิเคราะห์ และนำเสนอเนื้อหา ให้ตรงกับความเหมาะสมกับความสนใจของคุณ ถ้าหากคุณไม่ยินยอมเราจะไม่สามารถนำเสนอเนื้อหาและโฆษณาได้ไม่ตรงกับความสนใจของคุณ

    บันทึกการตั้งค่า